Xylotheek

Voor je zie je een xylotheek. Ook wel houtbibliotheek genoemd. Elk deel lijkt op een boek, maar dat is het niet. Elk deel gaat over één boomsoort. Op de rug van het 'boek' is de schors van de boom geplakt. Binnenin vind je een beschrijving van de boom, een gedroogd blad, een stukje van de wortels en de vruchten van de boom. Er zit ook een klein blokje hout in. Daarmee kun je zien hoe zwaar het hout is. En er is een potje met as van de boom. Daarmee kun je zien hoeveel energie de boom geeft als je hem verbrandt. Dit wordt ook wel de ‘verbrandingswaarde’ genoemd.

Vooral koningen en rijke mensen hadden xylotheken. Die stonden vaak in hun Wunderkammer, of in goed Nederlands een rariteitenkabinet genoemd. Dat was een kamer met bijzondere spullen uit de natuur, waarmee men kon pronken.

In Nederland waren er rond 1800 verschillende universiteiten. De universiteit van Harderwijk was er één van. Lodewijk Napoleon, de broer van Napoleon Bonaparte, werd toen koning van Nederland. Hij wilde de universiteit van Harderwijk sluiten. De mensen van de universiteit gaven hem toen een belangrijke titel, in de hoop dat hij de universiteit dan open zou laten. En dat deed hij! Hij bestelde zelfs prachtige xylotheken voor drie universiteiten, waaronder die van Harderwijk. Het duurde even voordat die xylotheken klaar waren. Maar toen de xylotheek in Harderwijk aankwam, had Napoleon Bonaparte zijn broer alweer afgezet en de universiteit gesloten. De xylotheek verdween op zolder en werd pas in de jaren 50 weer teruggevonden.

Deze xylotheek past wel goed bij de tijd die we nu de Verlichting noemen. Vlak voor de Franse tijd in Nederland maakte Linnaeus een systeem om alle planten en dieren een naam te geven. Linnaeus had trouwens gestudeerd aan de universiteit van Harderwijk! In die tijd werden ook de eerste encyclopedieën gemaakt. Het is overigens wel de vraag of deze xylotheek echt nuttig was voor de universiteit. Het lijkt meer lesmateriaal voor bosbouw.